Centrum podatnika

Posts Tagged ‘podatek VAT’

Podział podatków jest sprawą nieco skomplikowaną, ale łatwo wskazać podstawowe klasyfikacje. Wśród nich jest podział ze względu na rodzaj przedmiotu opodatkowania. Poza podatkami dochodowymi i majątkowymi najczęściej egzekwowane są podatki od towarów i usług, czyli VAT. Jest to podatek pośredni, a więc przymusowy, bezzwrotny i zasila budżet państwa. Przy podnoszeniu tego podatki kosztów nie ponosi przedsiębiorca, lecz konsument, bo skutkuje to podniesieniem ceny produktu itd.

Podatek VAT został wprowadzony do Polski w 1993 roku. Podstawowa stawka to 22%, jednak jak to w życiu bywa, każdą regułę potwierdzają wyjątki. Stawka bywa czasem niższa, np. 7-procentowej podlegają leki, warzywa, orzechy, psy szkolone jako przewodnicy dla niewidomych, ryby, pasza dla zwierząt, owoce, produkty mączne, napoje owocowe i warzywne, odzież i obuwie dla niemowląt, odczynniki medyczne, wózki inwalidzkie i wiele innych produktów, a także liczna ilość usług (pasażerskie, pogrzebowe, rozprowadzanie wody itd.).

Stawka 6% obowiązuje przy nabywaniu towarów od rolnika ryczałtowanego. Stawce preferencyjnej 3% podlegają towary oraz usługi związane z rolnictwem (np. ziarna, otręby, odpady zwierzęce, produkty szkółkarskie), a także usługi taksówkarzy, którzy rozliczają się VAT ryczałtowo. Stawki zmieniają się przypadku usług w handlu i gastronomii. Tutaj zamiast 22% jest 18,03%, z 7% – 6,54% i towary i usługi objęte stawką 3% podlegają stawce 2,91%. Podatek jest wtedy odliczany od wartości brutto.

Kolejną preferencyjną stawką jest 0%, która jest stosowana m.in. do drukarek, skanerów, urządzeń komputerowych do pism Braille’a, routerów, modemów. Nieopodatkowane jest korzystanie z usług zakwaterowania w akademikach i internatach, usług poczty państwowej, usług z zakresu edukacji itd. Sprzedawcy i usługodawcy są w związku z tym podatkiem zobowiązani do przedstawiania miesięcznych (czasem kwartalnych) deklaracji podatkowych (do 25 dnia każdego miesiąca lub miesiąca następującego po każdym kwartale).

Stosowane w dzisiejszych czasach podatki są niezwykle różnorodne, dlatego zazwyczaj dokonuje się ogólnej klasyfikacji, np. na podatki pośrednie (przymusowe, bezzwrotne, zasilające budżet państwa, np. podatek VAT, akcyza) oraz bezpośrednie (stanowią koszt podatnika, są to podatki dochodowe, od spadków i darowizn, rolne, leśne). Są to głównie podatki centralne, ale obok nich istnieją jeszcze lokalne (podatek od nieruchomości od środków transportu, opłaty skarbowe), których wysokość określana jest przez rady gmin.

Bardzo ogólnym podziałem jest także rozróżnianie podatków dochodowych, podatków od obrotu i konsumpcji oraz podatków majątkowych. Każda z tych grup zawiera inne rodzaje. Podatek dochodowy pobierany jest od osób fizycznych lub osób prawnych. Podatki od obrotu i konsumpcji to inaczej podatek VAT, którego podstawą jest wartość sprzedaży towarów i usług. Podatki majątkowe wiążą się z prawami własności i jest to bardziej różnorodna grupa.

Głównymi podatkami majątkowymi są podatki od posiadania majątku, od całkowitej lub częściowej wartości. Są to podatki bezpośrednie i często lokalne – rolne, od nieruchomości, od środków transportu. Podstawą kolejnych podatków jest przyrost majątku, np. spadek i opłata skarbowa. Rzadziej spotykane są podatki od wzrostu wartości posiadanego majątku, np. opłata adjacencka po wzroście wartości nieruchomości po jej podziale lub scaleniu. Ostatnią grupą są podatki od transformacji substancji majątkowej, czyli opłaty skarbowe ponoszone przy zamianie rzeczy i praw majątkowych na inne lub ich sprzedaży.

Ostatnim z podstawowych podziałów podatków jest rozróżnienie ich na podatki cedularne (osobne opodatkowanie każdego rodzaju dochodów) oraz podatki globalne (łączne opodatkowanie wszelkich składników dochodów podmiotu opodatkowania). Istnieje oczywiście wiele innych rodzajów podatków, a wśród nich podatki od gier, podatki od posiadania psa (w Polsce zniesione z końcem 2007 roku) i wreszcie podatki ekologiczne, czyli od zużycia prądu czy spalania paliw, których wprowadzenie w Polsce zaplanowane jest na 2010 rok.

W życiu pewne są tylko śmierć i podatki. Przed tym nie da się uciec. Skoro więc jesteśmy skazani na płacenie podatków, warto znać przepisy, by np. nie pominąć żadnych ulg, które nam przysługują. Ponadto każdy z nas jest zobowiązany do prowadzenia rozliczeń rocznych. Jeszcze większe zobowiązania mają przedsiębiorcy wypełniający nieco bardzo skomplikowane deklaracje podatkowe, w tym miesięczne deklaracje związane z podatkiem VAT.

Internet ułatwia życie także w dziedzinie podatków. Dostępnych jest w niej wiele kalkulatorów podatkowych – liczących odsetki od zaległości podatkowych, podatek VAT, kilometrówkę, składki ZUS, wynagrodzenia. Wystarczy podać tylko najpotrzebniejsze wartości, np. kwoty brutto i netto czy skalę podatkową. W sieci jest również sporo aplikacji, które umożliwiają prowadzenie rozliczeń rocznych składanych z reguły co roku do końca kwietnia.

Przeciętny Polak słyszał tylko o podatku VAT, akcyzie i podatku dochodowym. Jednak to zaledwie cząstka rodzajów podatków, jakie da się wyróżnić. Nie brakuje ogólnych podziałów, na podatki bezpośrednie i pośrednie, cedularne i globalne czy lokalne i centralne. Do tego dochodzą mniej oczywiste podatki, np. ekologiczne i podatki od gier. Część z nich dotyczy jedynie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

Poza ulgami przy rozliczeniach rocznych (lub kwartalnych i miesięcznych) w poszczególnych przypadkach zwraca się uwagę na koszty uzyskania przychodów, które zmniejszają podstawę obliczania podatku. Korzystają z tego osoby mieszkający poza miejscowością, w której mieści się zakład pracy, pracownicy naukowi uczelni wyżsi, twórcy, pracownicy pełniący obowiązki obywatelskie i społeczne.

W sieci nie brakuje porad prawnych dotyczących podatków. Jednak często następują zmiany i należy dbać o to, by sięgać po jak najświeższe informacje. Często dostarczają ich portale o tematyce gospodarczej, a ilość informacji wzrasta na przełomie marca i kwietnia, kiedy zbliża się ostateczny termin składania rocznych deklaracji podatkowych.